Het woord Rumeliia betekent “land van de Romeinen”. Het klinkt ironisch vandaag. De Turken veroverden dit gebied halverwege de 14e eeuw. Dit land maakte ooit deel uit van het Byzantijnse rijk, dus heften ze het “Rumeli” op. Het Romeinse Rijk viel, maar de naam bleef bestaan.
Eeuwenlang was het het centrum van het Ottomaanse Rijk op de Balkan.
Als je vandaag de dag in deze gebieden rondloopt, stap je in een complexe geschiedenis van bestuur. De grenzen veranderen voortdurend. Maps verandert van eigenaar, deelt en reorganiseert. Pas in 1864 werden de zaken duidelijk. Het Ottomaanse Rijk definieerde vilayet of provincies. Deze waren verdeeld in sancak, oftewel regio’s. Dit systeem bleef bestaan totdat het rijk uiteindelijk instortte.
Een administratieve kaart van een in verval rakend imperium
Als we de indeling begrijpen, kunnen we de ruïnes begrijpen die we vandaag de dag zien. De Donau vilayet werd voor het eerst aangelegd in 1864. Dit werd in 1867 gevolgd door de oprichting van Ioannina en Salonika. Dit zijn niet alleen bureaucratische organisaties. Het zijn krachtpatsers.
Het Verdrag van Berlijn van 1878 brak de oude orde. Het verdeelde de Donau vilayet. Bulgarije werd een onafhankelijk land, maar bleef onder het Ottomaanse Rijk. Zuid-Bulgarije werd Oost-Roemelië. De hoofdstad was Philippopoli, nu Plovdiv. West-Rumelia is verdeeld in drie regio’s: Edirne, Salonika en Monastir.
De scheiding duurde niet lang. In 1885 annexeerde Bulgarije Oost-Roemelië. De kaart beweegt weer. Na het Verdrag van Boekarest in 1913 kwamen deze stukken in de moderne wereld terecht. Monastir ging naar Servië. Saloniki naar Griekenland. Alleen Edirne bleef onder Ottomaanse controle.
De overige gebieden behoren tot de nieuwe naties. Er zijn echter nog steeds sporen van het Ottomaanse Rijk aanwezig. Het zit in de steen. Het bevindt zich in de koepels van de moskee. Dit is de naam op de kaart.
Centrum van macht en geloof
Waarom is dit belangrijk voor reizigers? Omdat Rumeliia meer is dan alleen land. Dit is een hulpbron. In de 15e en 16e eeuw leverde het devşirme. Dit is een heffing voor christelijke jongens. Ze werden uit hun huizen verwijderd. Ze werden bekeerd tot de Islam. Ze bekleedden de hoogste posities in het Ottomaanse leger en de regering.
Dit systeem vormde de demo-architectonische structuur van de regio. Het veroorzaakte een diep historisch trauma en culturele uitwisseling. De resultaten worden nog steeds weergegeven in de architectuur.
Rumeliia is ook een centrum van de islamitische cultuur. Religieuze scholen of “medrese” bloeiden hier. Hetzelfde geldt voor moskeeën. Steden als Üsküb, İstip, Prizren, Pristina, Monastir en Edirne werden centra van leren. geleerden komen daar bijeen. Een plek waar kunst wordt geboren. Een plek om je geloof te belijden.
Mystieke broederschappen hebben een sterke aanhang in Bulgarije, Albanië en Bosnië en Herzegovina. Hun aanwezigheid voegt een nieuwe laag toe aan het spirituele landschap van de regio. Soefi-ordes bewogen zich vrijelijk over de grenzen heen. Ze creëerden tekkes, ze organiseerden bijeenkomsten. Hun invloed is
