Je hoeft in Fife niet goed te kijken om te zien waar het zwarte goud vroeger vandaan kwam. De industrie is grotendeels verdwenen. Maar als je op de locatie van de Mary Colliery staat, doemt de geest van die tijd nog steeds op.
Met name het betonnen frame van put nr. 2.
De lokale bevolking noemt het ‘Big Mary’. Er was een rivaliserende locatie in de buurt, “Wee Mary”, vandaar het onderscheid. Van een afstand is het niet veel om naar te kijken, maar van dichtbij is dat 25 meter hoge betonskelet een zware herinnering. Het is een van de slechts twee overgebleven fysieke verbindingen met de kolenmijnen die ooit dit deel van het koninkrijk bepaalden.
Wat blijft er over van de Mary Colliery?
Als je de site vandaag bezoekt, staar je niet alleen naar een betonnen toren. Direct ernaast is een soort klein openluchtmuseum. Het is ruig aan de randen, maar de apparatuur vertelt het echte verhaal.
Je kunt rechtstreeks naar de dingen lopen die deze mannen ondergronds overleefden. Er zijn kolenhakkers, die nog steeds doelbewust roesten. Hydraulische daksteunen zitten stil en houden niets anders over dan de herinnering aan instortende tunnels. Zelfs de karren zijn er. Sommigen voor het vervoeren van kolen, anderen voor het vervoeren van de mijnwerkers zelf. Ze zien er klein uit. Gevaarlijk.
En dan is er nog de kooi. Het eigenlijke liftmechanisme dat mannen elke ochtend in het donker liet zakken en weer naar buiten bracht. Het is hier te zien. Statisch. Stil. Maar je voelt het gewicht ervan.
De bewaarde stoommachine
Een paar stappen verderop, op een stukje spoor, zit een ander soort beest. De Andrew Barclay Works nr. 2259, ook wel bekend als nr. 30. Het is een 0-4-0ST stoommachine.
Waarom bewaren? Omdat het typerend is voor wat de National Coal Board in dit soort kolenmijnen gebruikte. Het waren niet alleen maar machines; het was de hartslag van de put. Als je het daar ziet, koud gestopt, voegt het een laag stilte toe die te luid aanvoelt.
Je kunt de locomotief verkennen. Ga er dichtbij staan. Laat het strijkijzer voor zichzelf spreken.
De kosten van de steenkool
Als u rondloopt in de tentoonstelling, ziet u een mededelingenbord. Het is duidelijk. Sterk.
Het vermeldt de sterfgevallen. En de verwondingen.
De informatie is afkomstig uit historische kranten, waarin gegevens zijn verzameld van ongelukken die tijdens operaties zijn gebeurd
