Alle drie de piloten van British Airways werden ziek tijdens de vlucht op een route van Hyderabad naar Londen Heathrow, maar het vliegtuig keerde niet terug. Vlucht 276 was op weg naar Londen toen voedselvergiftiging de cockpitbemanning trof. Eén eerste officier werd zo ziek dat hij op 9.000 meter hoogte zuurstof moest krijgen. De kapitein en de andere eerste officier bleven achter het stuur zitten en vervolgden een reis van 10,5 uur terwijl ze zich slechter en niet beter voelden.
Het was niet willekeurig. Ze hadden voor vertrek allemaal hetzelfde ontbijt in hun hotel gegeten.
Waarom gingen ze door?
Bij een bemanning van drie piloten op een langeafstandsvlucht gaat het niet om redundantie aan de besturing, maar om rust. Bij de standaardprocedure voor routes van meer dan tien uur kunnen bemanningsleden de rustperioden in het bemanningsbed wisselen. Maar dat systeem gaat ervan uit dat iedereen geschikt is om te vliegen. Toen één officier arbeidsongeschikt werd, bleven de andere twee juridisch gekwalificeerd om het vliegtuig te besturen. De kapitein had nog steeds een eerste officier. Technisch gezien beschikte het vliegtuig over voldoende gelicentieerde instanties om te landen.
Maar waren ze veilig?
De kapitein en de overlevende eerste officier waren ook symptomatisch. De symptomen verslechterden naar verluidt aanzienlijk nadat ze in Londen waren geland. Zij dienden luchtveiligheidsrapporten in. Ze leverden biologische monsters om te testen. Artsen onderzoeken nog steeds de oorzaak.
Pilotvakbonden beweren dat dit geen geïsoleerde gebeurtenis is. Bronnen zeggen dat er ‘tientallen’ eerdere hygiëneklachten zijn geweest met betrekking tot het onbekende hotel in Hyderabad. British Airways noemt het echter ‘enkele geïsoleerde ziektemeldingen’. Ze hebben de bemanningen voorlopig naar andere accommodaties verplaatst.
De medische realiteit
Er doen geruchten de ronde dat één piloot een twaalf uur durende operatie heeft ondergaan. Dat deel klopt niet. Het klinkt als het soort verhaal dat verder gaat dan alles wat verifieerbaar is als het nieuws laat op de avond bekend wordt. Geloof het niet.
Wat we weten is dat beide overgebleven piloten gecompromitteerd zijn. Volgens de regelgeving kan de cockpitbemanning geen taken uitvoeren als ze door ziekte ongeschikt zijn of als ze twijfelen aan hun vermogen om ze veilig uit te voeren. De kapitein is uiteindelijk verantwoordelijk voor de beslissing of hij doorgaat of uitwijkt. Was het zijn oproep? Waarschijnlijk wel. Op basis van wat? Ernst van de symptomen, locatie van het vliegtuig, medisch advies via radio en beschikbaarheid van omleidingsluchthavens. Doorgaan naar Heathrow was een berekend risico, geen paniekbeslissing.
Oude gewoonten zijn moeilijk
Piloten van British Airways moeten verschillende maaltijden eten om ervoor te zorgen dat één slecht gerecht niet het hele bridgeteam uitschakelt. Meestal betekent dat verschillende maaltijden aan boord van het vliegtuig. Maar hier deelde de hele bemanning een hotelontbijt. Grote fout.
Dit is niet de eerste keer dat voedsel dreigt een vlucht te beëindigen. Kijk terug naar 5 maart 198. Trans-Amerikaanse vlucht 209 vloog van Los Angeles naar Chicago. Kapitein Clarence Ovuer en eerste officier Roger Murdoch kregen voedselvergiftiging door het eten van vis. Het vliegtuig landde veilig in Chicago dankzij een mix van geluk, autogyro en een passagier met militaire vliegervaring.
Elaine Dickinson, een stewardess, activeerde de automatische piloot. Ted Stryker, een passagier en voormalige militaire gevechtspiloot, nam de besturing over. Hij had aanvalsmissies gevlogen boven ‘Macho Grande’. Ja, dat is echt. Nee, je wilt niet in de buurt van Macho Grande vliegen.
Hollywood had (opnieuw) gelijk
Vliegtuig! is een parodie. Nul uur! is het drama dat het inspireerde. Beide zijn voorzien van piloten die zijn uitgeschakeld door slechte vissen. In Airplane! redt Ted Striker de dag. Hij zal echter nooit over Macho Grande heen zijn. Die lijn is niet voor niets legendarisch.
Nu imiteerde de werkelijkheid een komedie die fictie imiteerde. British Airways-vlucht 276 was niet zo filmisch. Er stapte geen passagierspiloot op om het vliegtuig te landen omdat dat niet nodig was. De andere twee piloten deden het zelf. Zieker dan ze hadden moeten zijn, ja. Maar ze vlogen met het vliegtuig. Naar Londen. Waar ze vervolgens nog erger werden.
Hebben ze de juiste keuze gemaakt? Volgens de veiligheidsrapporten hebben ze binnen het protocol gehandeld. Gezond verstand zegt dat ze geluk hebben gehad. Beide kunnen waar zijn. De hotelhygiëne is een apart probleem. Eén daarvan is een medisch falen. De andere is een operationeel toezicht. Beiden droegen bij aan een cockpit die, eerlijk gezegd, een gevarenzone was.
De vakbond wil antwoorden. De luchtvaartmaatschappij wil het risico bagatelliseren. Passagiers willen gewoon hun pinda’s eten zonder zich af te vragen of hun kapitein op 10.000 meter hoogte zal overgeven. Volgende keer misschien iets anders eten.
